Otomobil pazarındaki konumunu yavaş yavaş kaybeden Tesla, Çinli rakiplerine karşı geride kalmaya devam ediyor. ABD merkezli otomobil devinin otoritesi sarsılırken, Tesla CEO'su Elon Musk, yeni bir hamleye hazırlanıyor.
Milyarder Elon Musk, yönetim kurulu başkanı olduğu havacılık şirketi SpaceX ile elektrikli araç üreticisi Tesla'yı birleştirmeyi değerlendirdiklerini açıkladı. Salı günü analistlerle yapılan toplantıda duyurulan bu potansiyel hamle, gerçekleşmesi durumunda 3,68 trilyon dolarlık toplam piyasa değeriyle tarihin en büyük kurumsal birleşmesi olacak.
Musk'ın açıklamasına göre, her iki şirketin yönetim kurulları konuyu değerlendirmek üzere özel komiteler oluşturdu. Birleşme fikrinin arkasındaki temel itici güç ise yapay zeka altyapısı ve devasa hesaplama gücü ihtiyacı olarak öne çıkıyor.
Yapay Zeka Altyapısı İki Şirketi Birbirine Yaklaştırıyor
Barclays analisti Dan Levy'nin değerlendirmesine göre birleşmenin arkasındaki ana neden yapay zeka dikey entegrasyonu. Tesla'nın sürücüsüz aracı Cybercab, Optimus robotu ve elektrikli araçları; SpaceX'in Grok yapay zeka platformu ile Starlink uydu ağından doğrudan faydalanabilecek.
Bununla birlikte iki şirket, Teksas'ta ortaklaşa 17 milyar dolarlık bir yapay zeka çip fabrikası geliştiriyor. SpaceX veri merkezlerinin Tesla'nın güneş enerjisi ürünlerinden yararlanması da hedeflenen sinerjiler arasında yer alıyor.
Birleşme Şirket Rakamlarına ve Hisselere Nasıl Yansıdı?
Açıklamanın ardından piyasalarda yükseliş yaşandı. SpaceX hisseleri yüzde 3 artarak 386,47 dolara, Tesla hisseleri ise yaklaşık yüzde 8 artışla 159,31 dolara ulaştı. Bu yükseliş Elon Musk'ın kişisel servetine 64 milyar dolar ekleyerek toplam servetini 989 milyar dolara çıkardı.
Söz konusu birleşme, Vodafone'un 2000 yılında Alman Mannesmann şirketini 200 milyar dolara satın almasını geride bırakarak tarihe geçebilir. Şirketlerin finansal ve operasyonel verileri şu şekildedir:
| Şirket | Piyasa Değeri | Faaliyet Bilgisi |
|---|---|---|
| SpaceX | 2,15 Trilyon Dolar | Roket fırlatma, Starlink interneti, AI kiralama |
| Tesla | 1,53 Trilyon Dolar | Geçen yıl 1,65 milyon araç üretimi, Cybercab testi |
Öte yandan Tesla'nın üçüncü çeyrek araç teslimatları 486 bin seviyesinde gerçekleşti. Bu rakam bir önceki çeyreğe göre hafif bir artış gösterse de geçen yılın aynı dönemindeki 497 bin teslimatın gerisinde kaldı.
Kararın Önündeki Engeller ve Süreç
Elbette dev birleşmenin tamamlanması için her iki şirketin de hissedarlarının onayı gerekiyor. Zira Elon Musk, her iki şirkette de hisse sahibi olması sebebiyle çıkar çatışması yaşamamak adına oluşturulan özel komitelerin çalışmalarına katılmıyor.
Hissedar onayının yanı sıra sürecin Çin ve Avrupa'da düzenleyici kurumların incelemesine takılabileceği belirtiliyor. Columbia Hukuk Fakültesi'nden Eric Talley, Çinli yetkililerin tam entegrasyondan dolayı gözetleme endişesi taşıyabileceğini, Avrupa'nın ise güvenlik gerekçeleriyle devasa SpaceX-Tesla yapısına çekinceli yaklaşabileceğini vurguluyor.
Bu Durum Sürücüleri ve Tüketicileri Nasıl Etkiler?
Olası birleşme, Tesla araç sahipleri için Starlink uydu ağı üzerinden doğrudan ve kesintisiz bağlantı imkanı sağlayabilir. Sürücüsüz testleri başlayan Cybercab ve diğer otonom araçlarda SpaceX'in kiraladığı yapay zeka işlem güçleri kullanılabilir.
Ayrıca SpaceX'in finansal kaynakları, Çinli rakipler karşısında satışları yavaşlayan Tesla'nın otonom sürüş teknolojilerine harcadığı milyarlarca dolarlık bütçe için destek oluşturacak.
