Google, son birkaç yılda yüz binlerce haber sitesinin trafiğini yerle bir etti. Özellikle Türkiye'de pek çok haber kanalı, dijital servislerinde işten çıkarmalar yaptı. Öyle ki bazı kanallar kapanma kararı bile aldı.
Google'ın, algoritma güncellemeleri daha önce gündeme taşınmıştı. Şimdi tam da bununla alakalı bir gelişme yaşandı ve Rekabet Kurulu, Google'ın yapay zeka arama sonuçlarına tedbir getirdi.
GOOGLE'A GEÇİCİ TEDBİR KARARI
Rekabet Kurulu, Google'ın arama motoru üzerinden sunduğu yapay zeka ön izlemeleri ve yapay zeka modu özelliklerinin rekabet kanununu ihlal edip etmediğini belirlemek üzere soruşturma açtı. Kurul, soruşturma sürecinde telafisi güç zararların önüne geçmek amacıyla şirket hakkında geçici tedbir uygulanmasına hükmetti.
Soruşturma kapsamındaki Google şirketleri
Rekabet Kurumu'nun resmi internet sitesinde yayımlanan karara göre inceleme, Alphabet Inc., Google Ireland Limited, Google LLC, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti. ortaklığından oluşan ekonomik bütünlüğü kapsıyor. Soruşturma, şirketin sunduğu arama hizmetleri içerisindeki yapay zeka tabanlı özetleme araçlarının piyasa üzerindeki etkilerini tespit etmeyi amaçlıyor.
Yayıncı trafiği ve haksız sözleşme incelemesi
Yürütülen ön araştırma sürecinde iki temel alan mercek altına alındı. İlk olarak, yapay zeka ön izlemeleri ve yapay zeka modu özelliklerinin kullanıcıların bilgiye erişim alışkanlıklarını nasıl değiştirdiği incelendi. Söz konusu teknolojilerin haber yayıncıları ile internet içeriği üreten sitelerin ziyaretçi trafiğini olumsuz etkileyip etkilemediği değerlendirildi.
İkinci aşamada ise Google ile haber kuruluşları arasındaki içerik lisanslama sözleşmeleri araştırıldı. İncelemede şu unsurlar yer aldı:
- Sözleşmelerde yer alan şartların haksız koşul oluşturup oluşturmadığı,
- Yapay zeka özelliklerinin yayıncılar, içerik üreticileri ve rakip yapay zeka sohbet asistanları üzerinde pazar dışı bırakıcı bir etki yaratıp yaratmadığı,
- Haber içeriklerinin yapay zeka yanıtlarında kaynak seçilmesi ve lisanslanması süreçlerinde yayıncılar arasında ayrımcılık yapılıp yapılmadığı.
Geçici tedbir kararının gerekçeleri ve şartları
Rekabet Kurulu, haber yayıncıları aleyhine ortaya çıkan ayrımcı ve sömürücü nitelikteki davranış emarelerinin kuvvetli şüphe düzeyine ulaştığını açıkladı. Bu tespit doğrultusunda ilgili kanun maddesi işletilerek geçici tedbir uygulanması kararlaştırıldı.
Kurul tarafından belirlenen geçici tedbir koşulları Google'a şu yükümlülükleri getiriyor:
| Geçici Tedbir Alanı | Belirlenen Koşul |
|---|---|
| Yayıncılar Arası Eşitlik | Haber yayıncıları arasında herhangi bir ayrımcılık yapılmaması. |
| Ekonomik Değer | Kullanılan içeriklerin karşılığında ekonomik değerini yansıtan şartların sağlanması. |
| İndekslenme Bağımsızlığı | Yayıncıların yapay zeka sistemlerine içerik sağlama tercihlerinin, Google arama sonuçlarındaki genel görünürlük ve indekslenme haklarından bağımsız tutulması. |
